Witamy w www.nobel.host22.com!

Kariera

Ojciec Alfreda, który chciał, by synowie dołączyli do jego przedsięwzięcia jako inżynierowie, nie podzielał zainteresowania Alfreda poezją i odkrył, że ten jest człowiekiem raczej zamkniętym w sobie. By poszerzyć horyzonty Alfreda, ojciec posłał go za granicę na studia inżynierii chemicznej. Podczas dwóch lat Alfred Nobel odwiedził Szwecję, Niemcy, Francję i USA. W Paryżu pracował w prywatnym laboratorium profesora T. J. Pelouze'a, sławnego chemika. Tutaj spotkał młodego włoskiego chemika Ascanio Sobrero, który – 3 lata później – wynalazł nitroglicerynę, środek wybuchowy o znacznie większej mocy od wszystkich dotąd znanych. Nitrogliceryna była jednak zbyt niebezpieczna do praktycznych zastosowań. Jest ona cieczą w temperaturze pokojowej i wybucha pod wpływem wstrząsania i po lekkim ogrzaniu, co powoduje, że nie można jej bezpiecznie transportować.

Sukces w sferze przemysłowej i biznesowej umożliwił Immanuelowi Noblowi w 1842 roku ściągnięcie swojej rodziny do St. Petersburga. Tutaj jego synowie byli edukowani przez prywatnych nauczycieli. Nauka obejmowała nauki przyrodnicze, języki i literaturę. W wieku 17 lat Alfred Nobel był biegły w szwedzkim, rosyjskim, francuskim, angielskim i niemieckim. Jego główne zainteresowania skupiały się wokół literatury angielskiej i poezji, równocześnie zaś na chemii i fizyce.

Dzięki ich staraniom 19 czerwca 1900 r. zarejestrowano Fundację Nobla, do której przekazano wszystkie aktywa należące do Alfreda Nobla. Fundacja ta zgodnie z jego testamentem zarządza dawnym jego majątkiem i przeznacza procenty od niego na wypłacanie nagród jego imienia, czyli Nagrody Nobla.

Alfred Nobel zainteresował się nitrogliceryną i możliwością jej użycia w pracy konstruktorskiej. Zdał sobie również sprawę, że problemy bezpieczeństwa przy wybuchu muszą zostać rozwiązane i że należy opracować metodę kontrolowanego wybuchu nitrogliceryny. W Stanach Zjednoczonych Alfred Nobel odwiedził Johna Ericssona, szwedzko-amerykańskiego inżyniera, który udoskonalił napęd śrubowy dla statków. W 1852 Alfred Nobel został poproszony o powrót i pracę w rodzinnym przedsiębiorstwie, które przeżywało boom dzięki dostawom dla rosyjskiej armii. Wspólnie z ojcem Alfred wykonał eksperymenty w celu udoskonalenia nitrogliceryny i uczynienia jej komercyjnie i technicznie użytecznym materiałem wybuchowym. Wraz z końcem wojny i zmianą warunków, Immanuel Nobel ponownie zbankrutował i wraz z dwoma synami, Alfredem i Emilem, opuścił St. Petersburg i wrócił do Sztokholmu. Jego dwaj kolejni synowie, Robert i Ludwik, pozostali w St. Petersburgu. Z pewnymi trudnościami zdołali oni ocalić rodzinne przedsiębiorstwo i zaczęli rozwijać przemysł naftowy w południowej części rosyjskiego imperium, głównie w rejonie Baku. Powiodło im się znakomicie – zostali jednymi z najbogatszych osób swoich czasów.

Po powrocie do Szwecji w 1863 Alfred Nobel skupił się na udoskonalaniu nitrogliceryny jako materiału wybuchowego. Seria eksplozji, w tym zwłaszcza jedna, w 1864 roku, w której zginął brat Alfreda, Emil oraz kilka innych osób, przekonały władze, że produkcja nitrogliceryny jest nadmiernie niebezpieczna. Zabroniono eksperymentów z tym materiałem wybuchowym w obrębie Sztokholmu, więc musiał przenieść swoje doświadczenia na barkę zakotwiczoną na jeziorze Melar. Nobel nie zniechęcił się i w 1864 był w stanie rozpocząć masową produkcję nitrogliceryny.

Rynek na dynamit i detonatory rósł bardzo szybko. Fabryka Nobla w Krümmel koło Hamburga w Niemczech eksportowała nitroglicerynę do innych krajów Europy, Ameryki i Australii. Z biegiem czasu Alfred Nobel założył fabryki i laboratoria w około 90 różnych miejscach w ponad 20 krajach. Mimo że żył przez większość życia w Paryżu, stale podróżował. Victor Hugo pewnego razu opisał go jako „najbogatszego wagabundę Europy”. Kiedy Alfred Nobel nie podróżował lub nie zajmował się interesami, pracował intensywnie w swoich laboratoriach, najpierw w Sztokholmie, później w Hamburgu, Ardeer w Szkocji, Paryżu i Sevran, Karlskodze w Szwecji i San Remo. Koncentrował się na rozwoju technologii materiałów wybuchowych na równi z innymi wynalazkami, w tym takich materiałów jak syntetyczna guma i skóra, sztuczny jedwab itp. Do swojej śmierci w 1896 Alfred Nobel zarejestrował 355 patentów.

Nagroda Nobla

Intensywna praca i podróże nie zostawiały dużo czasu na życie prywatne. W tym czasie zamieścił w prasie ogłoszenia: „Bogaty, wykształcony starszy dżentelmen szuka pani w dojrzałym wieku, biegłej w językach jako sekretarki i gospodyni domu”. Najbardziej odpowiednią okazała się hrabina Bertha Kinsky von Chinic und Tettau. Przepracowała u Nobla jedynie tydzień, po czym zdecydowała się wrócić do Austrii i poślubić potajemnie hrabiego Artura von Suttnera. Pomimo tego Alfred Nobel i Bertha von Suttner pozostali przyjaciółmi i pisywali do siebie listy do jego śmierci. Z upływem lat hrabina stała się ostrym krytykiem wyścigu zbrojeń. Napisała słynną książkę Precz z orężem (Die Waffen nieder) i została prominentną postacią w ruchu pokojowym. Kilka lat po śmierci Alfreda Nobla norweski parlament (Storting) zdecydował się uhonorować w 1905 roku pokojową Nagrodą Nobla Berthę von Suttner.

Z powodu niepowodzeń w swojej pracy, wywołanych utratą kilku barek z materiałami budowlanymi, Immanuel Nobel zbankrutował w tym samym roku, w którym urodził się jego syn, Alfred. W 1837 roku Immanuel Nobel opuścił Sztokholm i swoją rodzinę, by rozpocząć nową karierę w Finlandii i w Rosji. By utrzymać rodzinę, Andriette Nobel otworzyła sklep spożywczy, który przynosił skromny dochód. Tymczasem Immanuel Nobel odniósł sukces w swoim nowym przedsięwzięciu w Sankt Petersburgu w Rosji. Otworzył warsztat mechaniczny, który dostarczał sprzęt dla rosyjskiej armii. Przekonał także cara i jego generałów, że miny morskie mogą być używane do blokowania wrogich okrętów marynarki wojennej. Miny morskie zaprojektowane przez Immanuela Nobla były prostymi urządzeniami składającymi się z drewnianych beczek napełnionych prochem, zakotwiczonych pod powierzchnią Zatoki Fińskiej. Skutecznie powstrzymywały one Royal Navy przed przemieszczaniem się w obręb zasięgu dział ogniowych wokół St. Petersburga podczas wojny krymskiej (1853-1856). Immanuel Nobel był także pionierem w produkcji broni i w projektowaniu silników parowych.

Biografia

Dzieciństwo

Jego rodzina pochodziła od Olofa Rudbecka, XVII-wiecznego szwedzkiego anatoma, lekarza, przyrodnika i pisarza, profesora uniwersytetu w Uppsali. Ojciec Alfreda, Immanuel Nobel był inżynierem i wynalazcą, który budował mosty i budynki w Sztokholmie. W związku ze swoją pracą konstruktorską Immanuel Nobel eksperymentował także z różnymi technikami wysadzania skał. Matka Alfreda, Andriette Ahlsell, pochodziła z zamożnej rodziny.

Ja niżej podpisany, Alfred Nobel, oświadczam niniejszym, po długiej rozwadze, iż moja ostatnia wola odnośnie majątku, jest następująca. Wszystkie pozostałe po mnie, możliwe do zrealizowania aktywa, mają być rozdysponowane w sposób następujący: kapitał zostanie przez egzekutorów ulokowany bezpiecznie w papierach, tworzących fundusz, którego procenty każdego roku mają być rozdzielone w formie nagród tym, którzy w roku poprzedzającym przynieśli ludzkości największe korzyści.[...]

Testament Nobla był zwięzły i jasno sformułowany. Jedynym zapisem dotyczącym osobiście zmarłego było polecenie otwarcia żył i spalenia zwłok. Reszta dotyczyła pieniędzy. Spadkobiercą i dysponentem miała być Szwedzka Akademia Nauk. Testament został jednak zakwestionowany przez prawników spadkobierców Nobla oraz był krytykowany w Szwecji i Norwegii z najróżniejszych pozycji. O uznanie testamentu walczyło dwóch ludzi, przekonanych, że Nagroda była rezultatem wieloletnich przemyśleń testatora, prawdziwym owocem jego życia, a nie dziełem przypadku, wyrazem niechęci wobec rodziny czy objawem starczej demencji. Byli to, wyznaczeni przez zmarłego na egzekutorów: bratanek Alfreda – Emanuel Nobel i zaufany współpracownik – Regnar Sohlmann.

Przełomowym pomysłem było opracowanie technologii nasączania nitrogliceryną krzemionki, w wyniku czego powstała pasta, którą można było formować w pręty o średnicy pasującej do dziur wiertniczych. W 1867 opatentował tę technologię i zarejestrował znak towarowy "dynamit". Żeby detonacja lasek dynamitu stała się możliwa, wynalazł także detonator i zapalnik. Te wynalazki ujrzały światło dzienne w tym samym czasie, kiedy diamentowa głowica wiertnicza i wiertło pneumatyczne weszły do powszechnego użycia. Wspólnie te wynalazki drastycznie zredukowały koszty wysadzania skał, wiercenia tuneli, budowy kanałów i wielu innych form pracy konstruktorskiej.

Wiele firm założonych przez Nobla rozwinęło się w międzynarodowe korporacje i wciąż odgrywa znaczącą rolę w światowej gospodarce, na przykład Imperial Chemical Industries (ICI) w Wielkiej Brytanii, Société Centrale de Dynamite we Francji czy Dyno Industries w Norwegii. Pod koniec życia Alfred Nobel założył kompanię AB Bofors w Karlskoga, gdzie Björkborn Manor stał się jego szwedzkim domem. 27 listopada 1895 roku Nobel sporządził swoją ostatnią wolę i podpisał testament w Klubie Szwedzko-Norweskim w Paryżu. Umarł na atak serca w swoim domu w San Remo we Włoszech 10 grudnia 1896 roku. Kiedy otwarto jego testament, ku zaskoczeniu wielu okazało się, że jego fortuna ma zostać spożytkowana na Nagrody w dziedzinie Fizyki, Chemii, Fizjologii lub Medycyny, Literatury i Pokoju.

Alfred Nobel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Alfred Bernhard Nobel (ur. 21 października 1833 w Sztokholmie, zm. 10 grudnia 1896 w Sanremo) – przemysłowiec i naukowiec szwedzki, wynalazca dynamitu, fundator Nagrody Nobla.

Reklama

Podobne